Broeikaseffect in een Notendop

Toelichting op het schema

Het schema is een verdere uitwerking van de Kaya-formule. Het geeft weliswaar aan dat bevolkingsgroei, economische groei en welvaartstoename uiteindelijk wel een belangrijke bijdrage levert aan de toename van CO2-emissies. Maar gaat veel verder dan dat. Zo geeft het kort en krachtig aan dat bevolkingsgroei en economische groei en welvaartstoename alleen maar leiden tot een toename van de vraag naar energie. Of de toename van de vraag naar energie leidt tot een toename van het verbruik van fossiele brandstof (steenkool, aardolie en aardgas) hangt af van de vraag of ze beschikbaar zijn. Niet in de zin van bestaan er fossiele brandstoffen. Die liggen immers al miljoenen jaren onder de grond. Maar in de zin van zijn ze met de technologie waarover een samenleving beschikt winbaar en kun je er iets mee aanvangen. Steenkoollagen komen in Engeland aan de oppervlakte. Men kon het al in de oertijd zo oprapen. Het leek sprekend op houtskool en was dus meteen te gebruiken. Voor aardolie geldt een heel ander verhaal. Het komt in de natuur alleen voor in de vorm van ruwe aardolie en daar kun je niks mee aanvangen. Pas na raffinage kun je er bijvoorbeeld petroleum van maken en dat kun je gebruiken voor verlichting en verwarming en om je eten op te koken.

Zonder het verbruik van fossiele brandstof krijg je geen stijging van het CO2-gehalte in de atmosfeer. Windenergie maakt stroom zonder CO2-emissies. Het zelfde geldt voor waterkrachtcentrales. Het maakt voor de energie opwekking heel veel uit hoe je dat doet qua CO2-emissies zoals onderstaand plaatje aantoont.

Het schema geeft verder één van de mogelijke gevolgen aan van een stijging van het CO2-gehalte van de atmosfeer, namelijk klimaatverandering; temperatuurstijging, gletsjers die smelten, het stijgen van de zeespiegel en wat dit concreet voor ons land inhoudt. Verder wordt er gekeken naar overige mogelijke oorzaken voor de temperatuurstijging en de stijging van de zeespiegel en als een slot een waslijst van bezwaren, die men tegen de gang van zaken kan inbrengen, zoals ze door dit schema worden gesuggereerd. Er is een lijst van maatregelen tegen de eventueel plaatsvindende klimaatsverandering aan toegevoegd en het wordt afgesloten met een voorlopige conclusie.